‘Als er één organisatie vanuit de zienswijze van Positieve Gezondheid werkt is het Incluzio’

3 mei 2021

Je bent gezond als je niet ziek bent. Eeuwenlang hebben we ons aan die definitie van gezondheid vastgehouden. Totdat huisarts Machteld Huber in 2012 die definitie compleet op z'n kop zette en het idee van 'Positieve Gezondheid' lanceerde. Bij Positieve Gezondheid gaat het niet alleen maar om wel of niet ziek zijn. Juist aspecten als veerkracht, zingeving en zelfmanagement spelen een grote rol in het baanbrekende concept. Baanbrekend inderdaad, omdat het voor iedereen - ook in het sociale domein - ineens een andere mindset vraagt.

Het is daarom niet voor niets dat Incluzio en het Institute for Positive Health (iPH) elkaar hebben gevonden in een partnership. IPH is de stichting waarmee Machteld Huber haar gedachtegoed nog meer onder de aandacht wil brengen. Niet dat er geen aandacht voor is. Sinds de introductie is Positieve Gezondheid uitgebreid omarmd; media zijn er bovenop gedoken, zorgverleners zien dat de focus op ziekte alleen te beperkt is. Wie positief gezond is, heeft de regie over zijn of haar eigen leven, is ervoor toegerust om de uitdagingen in het leven aan te gaan en leidt vooral een zinvol leven.

Janneke Smink

'Je merkt dat Positieve Gezondheid een steeds groter draagvlak in Nederland krijgt', zegt Janneke Smink, directeur transformatie sociaal domein bij Incluzio. 'Steeds meer mensen in het sociaal domein zien in dat je op een andere manier het gesprek met mensen moet aangaan, vanuit een brede kijk dat gesprek met iemand moet voeren. Bij Incluzio zetten we al heel lang WIE-focus in: Wederkerigheid, Informeel netwerk en Eigen kracht. Dat is qua gedachtegoed vergelijkbaar met Positieve Gezondheid. Het is heel fijn om een strategische partner te hebben die dezelfde overtuiging heeft en zich ervoor sterk maakt om dit breder te implementeren.' 

Partnership met perspectief

Angelique Schuitemaker

De samenwerking is nog pril: in juni vorig jaar gingen haar handtekening en die van iPH's directeur Angelique Schuitemaker onder de samenwerkingsovereenkomst. Ook voor iPH biedt het partnership perspectief. Angelique: 'We proberen met ons instituut de maatschappelijke impact van Positieve Gezondheid te vergroten, van macro- tot microniveau. Daar geven we vorm aan op allerlei manieren. We zijn begonnen in het medische domein waar we al heel veel werk hebben verricht. Huisartsen en ziekenhuizen kennen allemaal al het idee van Positieve Gezondheid. Het sociale domein is echter nog wat onderbelicht. We waren bewust op zoek naar een partner die in het sociaal domein actief is. Ik kende Incluzio al, had die naam al langer op ons verlanglijstje staan. Als er één organisatie is die vanuit dezelfde zienswijze werkt en klanten benadert, is het wel Incluzio.'  

Andere factoren

Het idee achter Positieve Gezondheid is dat de blik niet alleen maar moet uitgaan naar lichaamsfuncties die wel of niet doen wat ze moeten doen. Gezondheid wordt ook bepaald door andere factoren: of iemand de dag naar zijn of haar zin kan invullen, sociale contacten of een dak boven het hoofd heeft. Janneke: 'We krijgen allemaal te maken met 'life changing events', gebeurtenissen die ons leven positief of negatief beïnvloeden. Wat er in je leven gebeurt heb je niet altijd zelf in de hand. Denk bijvoorbeeld aan het verlies van een dierbare of je werk of iets met je gezondheid. Als zoiets gebeurt dan komt het erop neer dat je leert omgaan met deze nieuwe situatie: hoe geef je weer zinvol invulling aan je leven?' 

'Waar wil jij aan werken?'

Angelique: 'Met het spinnenweb kun je als professional op een andere manier in gesprek gaan, een manier die breder is dan de eigenlijke zorgvraag. Je richt veel meer de blik naar binnen bij die klant : wat is nou voor jou écht van belang, aan welk onderdeel wil jij gaan werken? Met het spinnenweb laat je die ander eigenlijk in de spiegel kijken. Dat wordt heel vaak vergeten. Iedere hulpverlener heeft een eigen koffer van waaruit hij of zij werkt. Maar sluit jouw koffer eigenlijk wel aan bij wat je klant belangrijk vindt? Het spinnenweb laat je de tijd nemen om beter op die hulpvraag aan te sluiten.'

Antwoord bij de klant laten

'En dat is nu precies waar we elkaar vinden', zegt Janneke. 'Uiteindelijk kan die klant prima zeggen waar hij of zij behoefte aan heeft. Iemand met veel schulden kan antwoorden dat hij of zij nu eindelijk eens schuldenvrij zou willen zijn. Maar het is wel van belang om dat antwoord bij die klant te laten. Als hulpverlener gaat het erom dat je je aannames overboord gooit en juist de klant ondersteunt om zelf de vraag te formuleren en doelen te stellen.' 

Veerkracht

Angelique: 'Het is logisch dat mensen die schulden hebben continu naar die schulden worden getrokken. Juist door het spinnenweb kijk je naar de gehele breedte van het aspect gezondheid: je hebt schulden, maar je hebt nog wel vrienden en je hebt ook nog een baan. Je vraagt ook wat er nog wél goed gaat. Die vraag, wat zou jij zelf willen veranderen, is een heel krachtige vraag. En hoe klein het ook is, het is belangrijk om zelf het eerste stapje te zetten. Daarmee raak je aan de veerkracht van mensen. Die veerkracht zit in iedereen, hoe ernstig de situatie ook is. Als je die innerlijke motivatie weet te raken, dan ervaart die ander de kracht. Als hulpverleners hebben we allemaal de beste bedoelingen. Maar we stappen ook heel snel in de valkuil van 'ik weet wel wat goed voor jou is'. En als je dat doet, sla je de belangrijkste stap over.' 

Op de hoogte blijven van alles rondom Positieve Gezondheid? Volg ons op LinkedIn en via de media van de lokale bedrijven.